Yeni düzenlemeyle bağışçının hayattayken verdiği karar esas alınacak, yakınları karşı çıksa bile bağış gerçekleşecek. Organ bağışçılarına özel öncelik sistemi de geliyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilerek Resmî Gazete’de yayımlanan ve yürürlüğe giren kanun değişikliğiyle birlikte, organ bağışı süreci köklü bir dönüşüm geçiriyor. Artık vatandaşlar, güvenli kimlik doğrulama yöntemleri kullanarak e-Devlet Kapısı veya Sağlık Bakanlığı bilişim sistemleri üzerinden organ bağışı beyanında bulunabilecek. Bunun yanında resmi veya yazılı bir vasiyetle belirtmiş veya bu konudaki isteğini iki tanık huzurunda açıklamış ise bu beyanlar, hukuken bağlayıcı olacak.
2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun’un 14. maddesinde yapılan değişikliğe göre, kişinin hayattayken yaptığı bağış beyanı esas alınacak. Bu irade, yakınlarının karşı çıkması halinde dahi geçerli olacak ve organ ya da doku bağışı gerçekleştirilebilecek.
Konuya ilişkin açıklama yapan Süleyman Demirel Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Organ Nakli Sorumlu Hekimi Doç. Dr. İsa Sözen, düzenlemeyi şu sözlerle değerlendirdi:
“Bu değişiklik, ülkemizde organ bağışını artıracak tarihi bir adımdır. En büyük sorunlarımızdan biri, kişinin bağış iradesi olmasına rağmen ailelerin onay vermemesi nedeniyle nakil yapılamamasıydı. Artık bağışçının kararı esastır. Bu hem etik hem hukuki açıdan büyük bir ilerlemedir.”
Öncelik Sistemi: Bağışçının Yakınına Nakil Önceliği
Nakil önceliği konusunda da açıklamalar yapan Sözen, “Yeni düzenleme sadece bağış sürecini kolaylaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda bağışçının ailesini de gözeten önemli bir sosyal güvence getiriyor. Organları başka bir kişiye nakledilen bağışçıların eşi ve birinci derece yakınlarına, kendileri bir gün organ nakline ihtiyaç duyduklarında, acil hastalardan sonra gelmek üzere öncelik tanınacak” dedi.
Bu maddeyle, toplumda karşılıksız yapılan bağışların, sosyal bir karşılıkla desteklenmesi ve bağış oranlarının teşvik edilmesi hedefleniyor.
Veri Güvenliği ve Bilgilendirme Hakkı
Organ bağışı beyanları, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun olarak Sağlık Bakanlığı merkezi kayıt sistemine işlenecek. Bağış sırasında belirlenen kişilere bilgi verilecek, ancak beyin ölümü tespiti yapılmadan önce bu bilgi başka kişilerle paylaşılmayacak.
“Beyanın yalnızca Sağlık Bakanlığı sisteminde kayıt altına alınması ve sadece bağışçının belirlediği kişilere iletilmesi, hem etik hem de kişisel veri güvenliği açısından çok önemli bir düzenlemedir,” diyen Doç. Dr. Sözen, vatandaşları bilinçli organ bağışı konusunda e-Devlet’i kullanmaya davet etti.
Unutmayın: Organ bağışı, hayattayken verilen en büyük armağandır.
Nasıl Organ Bağışı Yapılır?
Vatandaşlar, www.turkiye.gov.tr adresine giriş yaptıktan sonra arama kutusuna “Organ ve Doku Bağışı Beyanı” yazarak birkaç dakika içinde organ bağışında bulunabiliyor. İşlemler güvenli kimlik doğrulama sistemiyle gerçekleştirilmekte olup, beyan anında bağış yapılacak organlar, bilgilendirilecek kişiler gibi tercihler de belirlenebiliyor.