ISUBÜ Ailesi Bayramlaşma Programında Buluştu
ISUBÜ Ailesi Bayramlaşma Programında Buluştu
İçeriği Görüntüle

Isparta'da yaşayan Tahtacı Türkmenler, Tekke, 1994 yılında Cedid, Kemer ve Temel Mahallelerinin birleşimiyle Turan Mahallesi'nde varlıklarını sürdürüyor. Orta Asya’dan başlayıp Oğuz kökenli Ağaçeri topluluklarına kadar uzanan bir köken hikâyesine sahiptir. Osmanlı döneminden itibaren “Tahtacılar” adıyla orman işçiliğiyle anılan bu topluluklar, özellikle Toroslar ve Akdeniz interior bölgelerinde yerleşmiş, Yanyatır gibi dede ocaklarına bağlı oymaklarla örgütlenmiştir. Tahtacılar, yer yer konargöçer yaşam tarzından yerleşik hayata geçerek yaşam felsefelerini günümüz şartlarında devam ettirmektedir.
Kültürlerinde doğa kutsallığı temel alınır; ağaç, su, dağ gibi doğal unsurlar hem mitolojik hem sembolik anlam taşır. Cem töreni, ikrar, görgü cemi gibi ritüeller bu toplulukta günümüzde de işleniyor. Samah adı verilen dönüşlü ritüelleri cemlerde görülürken, kadınlar ile erkekler birlikte ya da belirli ayrımlarla cem törenlerinde yer alabilir. Geçim ekonomisi büyük oranda orman işçiliğine dayanarak kereste, ağaç kesimi, marangozluk gibi alanlar geleneksel meslek sürdürülmüştür. Kesim yapılan orman alanlarına “mahta” adı verilir, bu alanlar hem üretim hem sosyal örgütlenme açısından merkezi yer tutar. Dede ocakları topluluğun manevi rehberliğini üstlenir, toplumsal ilişkilerin düzenlenmesinde ve inanç pratiğinde önemli rol oynayarak topluluğun ilerleyişinde ışık tutuyor.
Isparta Turan Mahallesi’nde yaşayan Tahtacı bireylerden Aşık İsmail olarak da bilinen İsmail Aşık, topluluğun kimliğini özetleyerek; “Tahtacı Türkmenler’in ormandaki kesit alanlarına mahta derler. Biz bir ağacı keseceğimiz zaman ondan niyaz yani rıza alırız. Onun yerine 2 fidan daha dikeriz. Geliştirdiğimiz becerilerimize sıkı sıkı tutunmak da zorundaydık. Çünkü geçmiş yaşantımızda inancımızdan ve yaşam tarzımızdan dolayı ötekileştirilirdik. Tahtacılar ve Kürtler iyi anlaşır, çünkü toplumdan ayrı düşersiniz. 400 yıldan daha geçmiştir. Dedem İran Horasan’dan geldi; biz Yanyatır Ocağı’na bağlıyız. Biz Ağaçeri Oğuzları’ndanız. Gaziantep’ten başlayarak Türkiye’ye geldik, sonra Adana üzerinden sahile geçip İzmir Narlıdere’ye yerleştik. Narlıdere bizim dede ocağımız oldu. Türkiye’de Tahtacı Türkmen Derneği’nin kurucu üyelerindeyim. Isparta Turan Mahallesi’nde de topluluğumuz yaşamaktadır. Bizde eşimiz eşitimizdir. Yürürken 1 adım gerimizde değildir. Hep birlik beraberlikle yaşanmıştır. Dış korkudan dolayı evlerde de birkaç aile yaşanmıştır” dedi.

F0B9Bb5D Cc50 418E 805A 9E0175D76451D64B0F93 64C8 489C Adc8 75A52Cb76B07E0E24D83 C298 4B18 83Fd 03E4Deb6Aee6C6C6F411 0503 4907 Ba95 C0Dc6F1Abc64C958Ce5F 2Edd 4D00 8B71 5A487Aa4A128A6E94E65 5356 4A99 84Da F3F518431C1DBca680Bb B213 4C9A 96C4 F2B39949B0F638F9D6D2 C384 43B1 889E 5B701C8326A86891B554 Bac4 4410 8A3A 2D0Aa127Ca6B6Aa9167E 3682 4B1C 8B4A Cedb03249A68

Muhabir: Kübra Kevser KARATAŞ