Astım tedavisinde temel ilkeler

Astım tedavisinin temel amaçları; yakınmaları kontrol altına almak, atakları önlemek ve hastaların, günlük aktivitelerini kısıtlılık yaşamadan sürdürebilmelerini sağlamaktır. Bunun için yalnızca ilaç başlanması yeterli olmayıp nefes açıcı ilaçların doğru teknikle ve düzenli kullanılması, astımı tetikleyen etkenlerden uzak durulması ve eşlik eden hastalıkların uygun şekilde tedavi edilmesi gerekmektedir. Böylelikle hasta bireylerin çoğu iş, okul ve sosyal yaşamına normal şekilde devam edebilmektedir.

Astım kontrolü ve izlem

Astım kontrolü; gündüz ve gece yakınmalarının olmaması, kurtarıcı ilaç gereksiniminin azalması, günlük aktivitelerin rahat yapılabilmesi ve astım atağı yaşanmaması anlamına gelir. Astım kontrolünü bozan başlıca nedenler arasında ilaçların düzensiz kullanılması, yanlış inhaler tekniği, solunum yolu enfeksiyonları, alerjenler, sigara dumanı ve çeşitli kimyasal maruziyetler yer alır. Buna karşılık sigaradan uzak durmak, düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek, obezite varsa kilo vermek ve yaşanılan ortam havasını temiz tutmak astım kontrolünü destekleyen önemli adımlardır.

Astımda Eğitimin Önemi

Astım yönetiminde eğitim, en az ilaç tedavisi kadar önemlidir. Hastaların; astımın ne olduğu, belirtileri, hangi durumların hastalığı kötüleştirdiği, atak sırasında ne yapılması gerektiği, kullandıkları ilaçların ne işe yaradığı ve nasıl uygulanacağı konusunda bilgi sahibi olmaları gereklilik arz eden hususlardır.

Dünya Astım Günü’nün bu yılki teması “ASTIMI OLAN HERKES İÇİN ANTİ-İNFLAMATUVAR İNHALERLERE ERİŞİM-HALA ACİL BİR İHTİYAÇ” şeklinde belirlenmiştir.”

'13 HASTALIĞA KARŞI KORUMA SAĞLANIYOR'

Türkiye'de yürütülen Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP) kapsamında; difteri, boğmaca, tetanos, kızamık, kızamıkçık, kabakulak, tüberküloz, poliomyelit (çocuk felci), hepatit A, hepatit B, suçiçeği, hemofilus influenza tip b (menenjit ve zatürreye yol açabilen Hib bakterisi enfeksiyonu) ve invaziv pnömokokal hastalıklar (zatürre, menenjit ve kana yayılan enfeksiyonlar) olmak üzere toplam 13 hastalığa karşı aşı yapıldığı kaydedilerek, "Erişkin dönemi aşı uygulamalarında ise; sağlıklı erişkinlere 10 yılda bir tetanos-difteri aşısı; gebelere tetanos-difteri, boğmaca ve influenza aşıları ve grip aşıları; 65 yaş ve üzeri bireylere zatürre ve grip aşıları uygulanmaktadır. Risk grubunda bulunan bireylere ise kızamık, kızamıkçık, kabakulak, suçiçeği, hepatit A, hepatit B, pnömokok, grip (İnfluenza), meningokok (menenjite yol açan bakteri) aşıları önerilmekte ve uygulanmaktadır. Nisan 2025 itibarıyla uygulamaya alınan altı bileşenli aşı (DaBT-İPA-Hib-HepB); difteri, boğmaca, tetanos, çocuk felci, hemofilus influenza tip b ve hepatit B hastalıklarına karşı koruma sağlamaktadır. Altı bileşenli karma aşı sayesinde çocuklara daha az enjeksiyonla daha fazla hastalığa karşı koruma sağlanmaktadır" ifadelerine yer verildi.

'TÜM İLLERİMİZDE KULLANIMA BAŞLANDI'

Hepatit A virüsüyle mücadele kapsamında, hepatit A aşısının 2012 yılında 'Ulusal Aşı Takvimi’ne dahil edilmesiyle birlikte hastalığın görülme sıklığında önemli bir azalma sağlandığı belirtilerek, "Elde edilen bu başarı sayesinde, Türkiye'de hastalığın görülme oranı Avrupa ülkeleri ortalamasının altına gerileyerek dünya genelinde en düşük seviyeler arasında yer almıştı. Sağlık alanında yerli üretim kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalar eşliğinde hepatit A aşısında önemli bir aşamaya geçilmiştir. Hepatit A ve suçiçeği aşıları, bir yılı aşkın süredir teknoloji transferi yoluyla yerelleşme kapsamında temin edilmektedir. Bu çerçevede, hepatit A aşısının formülasyon ve dolum aşamaları ilk kez ülkemizde gerçekleştirilmiş olup, tüm illerimizde kullanıma başlanmıştır. Başta kuduz aşısı olmak üzere aşı takvimimizde yer alan tüm aşıların ülkemizde üretilmesine yönelik çalışmalar kararlılıkla sürdürülmektedir. Aşı uygulamaları; Aile Sağlığı Merkezleri başta olmak üzere Toplum Sağlığı Merkezleri, Sağlıklı Hayat Merkezleri, Göç Sağlığı Merkezleri, Seyahat Sağlığı Merkezleri ve hastanelerde rutin aşı takvimine uygun şekilde vatandaşlara sunulmaktadır. Ulusal Çocukluk Dönemi Aşı Takvimi ve risk gruplarına yönelik aşıların büyük bölümü Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak uygulanmaktadır" denildi.

“Bel ve boyun ağrıları, eklem hastalıkları, kas-tendon sorunları, spor yaralanmaları ve felç sonrası rehabilitasyon gibi birçok durumda etkili tedavi sunar.

Fizik tedavi sürecinde amaç sadece ağrıyı gidermek değil, kişinin fonksiyonel olarak iyileşmesini sağlamak ve yaşam kalitesini artırmaktır.

FTR poliklinik başvurularının önemli bir bölümünü kronik ağrı şikâyeti oluşturmaktadır.

Kronik Ağrının önemli nedenleri arsında obezite ve hareketsiz yaşam yer almaktadır.

Obezite (Fazla kilo)

Fazla kilo, özellikle diz ve omurga üzerine binen yükü artırır. Bu durum eklem yıpranmasına, kireçlenmeye ve uzun süreli ağrılara yol açabilir.

Sedanter (Hareketsiz) yaşam

Uzun süre oturmak ve yeterince hareket etmemek kasların zayıflamasına ve duruş bozukluklarına neden olur. Bu da bel, boyun ve omuz ağrılarını artırır.

Sonuç

Düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı kilo kontrolü sağlamak ve aktif bir yaşam tarzı benimsemek kronik ağrıyı önlemede büyük önem taşır.

Ağrı şikayetlerinde erken dönemde FTR uzmanına başvurmak, doğru tedavi ile daha hızlı ve kalıcı iyileşme sağlar.”

“Erken tanı hayat kurtarır”
Topuk kanı testinin bebeğin topuğundan alınan birkaç damla kanla yapıldığını belirten Abacı, bu test sayesinde konjenital hipotiroidi, fenilketonüri, biyotinidaz eksikliği, kistik fibrozis ve adrenal hiperplazi gibi hastalıkların erken teşhis edilebildiğini söyledi. Bu hastalıkların doğumda fark edilmediğini ancak tedavi edilmediğinde zeka geriliği, nörolojik hasar ve hayati risklere yol açabildiğini kaydetti.

K vitamini ve aşılar hayati önemde
Yenidoğanların K vitamini eksikliğiyle doğduğunu ifade eden Abacı, tek doz K vitamini uygulamasıyla ciddi kanama riskinin büyük ölçüde önlenebildiğini belirtti. Hepatit B aşısının ise uzun vadede siroz ve karaciğer kanseri gibi ciddi hastalıkların önüne geçtiğini dile getirdi.

Aşıların otizme neden olduğu iddialarının bilimsel dayanağı olmadığını vurgulayan Abacı, yapılan geniş çaplı araştırmaların aşılar ile otizm arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını açıkça ortaya koyduğunu söyledi.

Hukuki sorumluluk uyarısı
Çocuk sağlığının yalnızca ailelerin tercihi olmadığını ifade eden Abacı, Türk hukukuna göre çocukların devlet koruması altında olduğunu hatırlattı. Çocuğun sağlığını tehlikeye atan durumlarda sağlık tedbiri kararlarının alınabileceğini ve gerekli hallerde mahkeme kararıyla tıbbi müdahalelerin uygulanabileceğini belirtti.

“Koruyucu uygulamalar hayati bir haktır”
Dr. Abacı, bu uygulamaların yapılmaması durumunda ortaya çıkabilecek risklerin önlenebilir olduğuna dikkat çekerek, bilimsel olarak kanıtlanmış koruyucu adımların uygulanmasının çocuğun temel sağlık hakkının bir parçası olduğunu vurguladı.

Kanserin, hücrelerin genetik yapısında meydana gelen değişiklikler sonucu kontrolsüz şekilde çoğalmasıyla ortaya çıkan ciddi bir hastalık grubu olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Yaşar, bu sürecin zamanla doku ve organlara zarar vererek hayati sonuçlara yol açabildiğini belirtti.

Dünya genelinde her yıl milyonlarca insanın kansere yakalandığını, Türkiye’de ise yüz binlerce yeni vakanın görüldüğünü kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Yaşar, en sık rastlanan kanser türleri arasında akciğer, meme, kolon ve prostat kanserlerinin yer aldığını ifade etti.

Kanserde erken tanının hayati önem taşıdığını vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Yaşar, “Erken tanı sayesinde hastalık henüz yayılmadan tespit edilebilir. Bu aşamada uygulanan tedavilerle hastalığın tamamen ortadan kaldırılması çoğu zaman mümkündür. Mamografi ve kolonoskopi gibi düzenli tarama yöntemleri, birçok kanser türünün erken evrede yakalanmasına olanak sağlar ve tedavi başarısını önemli ölçüde artırır.” dedi.

Günümüzde kanser tedavisinin multidisipliner bir yaklaşımla, hastaya özel olarak planlandığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Nurgül Yaşar, cerrahi, kemoterapi ve radyoterapinin yanı sıra hedefe yönelik tedaviler, immünoterapi ve kişiye özel tedavi yöntemlerinin de etkin bir şekilde kullanıldığını ifade etti. Dr. Öğr. Üyesi Yaşar, “Akıllı ilaçlar olarak bilinen hedefe yönelik tedaviler doğrudan kanser hücrelerini hedef alıyor. İmmünoterapi ise bağışıklık sistemini güçlendirerek hastalıkla mücadelede önemli avantajlar sağlıyor. Ayrıca gelişen radyoterapi teknolojileri ve robotik cerrahi uygulamalar sayesinde tedavi süreçleri daha konforlu ve etkili hale getirildi. Kanserden korunmada yaşam tarzı da belirleyici rol oynuyor. Sigara kullanımı başta akciğer kanseri olmak üzere birçok kanser türü için en önemli risk faktörünü oluşturuyor. Dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı kilo kontrolü, alkol tüketiminin sınırlandırılması ve güneşin zararlı etkilerinden korunmanın kanser riskini azaltmada önemli rol oynuyor. HPV ve hepatit B gibi virüslere karşı yapılan aşılar da bazı kanser türlerine karşı koruyucu etki sağlıyor.”

Açıklamasının sonunda düzenli sağlık kontrollerinin önemine bir kez daha dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Nurgül Yaşar, “Kişi kendini sağlıklı hissetse bile düzenli tarama programlarına katılmalıdır. Unutulmamalıdır ki erken tanı sadece tedaviyi kolaylaştırmakla kalmaz, aynı zamanda hayat kurtarır.” ifadelerini kullandı.

Hastanede yeni göreve başlayan Uzm. Dr. Mesut Güdek’in, dahiliye alanında tansiyon, diyabet (şeker hastalığı), mide-bağırsak rahatsızlıkları, enfeksiyon hastalıkları başta olmak üzere birçok hastalığın tanı ve tedavisinde hizmet vereceği belirtildi.

Yetkililer, vatandaşların genel sağlık sorunlarıyla ilgili muayene ve tedavi için hastaneye başvurabileceklerini ifade etti. Yeni hekimin göreve başlamasıyla birlikte ilçedeki sağlık hizmetlerinin daha da güçlenmesi hedefleniyor.

Hastane yönetimi tarafından yapılan açıklamada, gençlerin yalnızca akademik değil, aynı zamanda insani ve toplumsal duyarlılıklarının gelişimine katkı sağlayan bu tür etkinliklerin önemli olduğu vurgulandı. Açıklamada, “Gençlerimizin bilinçli bireyler olarak yetişmelerine katkı sunan bu tür buluşmaları son derece kıymetli buluyoruz” denildi.

Türkiye genelinde sürdürülen Ulusal Yenidoğan İşitme Tarama Programı kapsamında, bebeklerin işitme testlerinin doğumdan sonraki ilk günlerde yapıldığını aktaran Sarı, bu testlerin ağrısız, hızlı ve güvenilir yöntemlerle gerçekleştirildiğini söyledi. Tarama sürecine ilişkin bilgi veren Sarı, ilk testin doğumdan sonraki 24-72 saat içinde yapıldığını, testten geçemeyen bebeklerde ise sonucun kesinleşmesi için belirli aralıklarla tekrar testleri uygulandığını kaydetti. Sarı, üçüncü taramadan da geçemeyen bebeklerin, daha ayrıntılı değerlendirme sağlayan Klinik ABR testine yönlendirildiğini belirtti.

İşitme kaybında erken müdahalenin önemini vurgulayan Sarı, “1-3-6 kuralı”na dikkat çekerek, tüm bebeklerin ilk ayda taramadan geçirilmesi, üçüncü aya kadar kesin tanının konulması ve en geç altıncı ayda tedavi sürecine başlanması gerektiğini ifade etti. İleri derecede işitme kaybı bulunan çocuklar için koklear implant uygulamasının önemli bir seçenek olduğunu belirten Sarı, uygun hastalarda 1 yaş civarında bu tedavinin uygulanabildiğini söyledi.

Öte yandan, bazı çocuklarda işitme kaybının sonradan gelişebileceğine dikkat çeken Sarı, aileleri risk faktörleri konusunda uyardı. Ebeveynlerin çocuklarının tepkilerini dikkatle gözlemlemesi gerektiğini vurgulayan Sarı, “Yüksek seslere tepki vermeme, sesin geldiği yöne dönmeme, konuşma gecikmesi ve sık tekrar isteme gibi belirtilerin ihmal edilmemesi gerekmektedir. Erken teşhis edilen her işitme kaybı, çocuklarımızın sağlıklı bir geleceğe adım atması için büyük bir fırsattır. SDÜ Hastanesi Odyoloji Birimi olarak her zaman ailelerimizin yanındayız.” ifadelerini kullandı.

KIZAMIK BELİRTİLERİ NELER

Belirtiler konusunda da uyarılarda bulunan Çocuk Doktoru Yasin Karataş, yüksek ateş, öksürük gözlerde kızarıklık, burun akıntısı ve vücutta döküntülerin kızamığın en belirgin işaretleri arasında yer aldığını ifade etti. Bu belirtileri gösteren çocukların vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna götürülmesi gerektiğini kaydeden Karataş “Ağız içinde Koplik lekeleri adı verilen beyaz noktalar hastalığın önemli erken belirtilerindendir. Virüsle temastan 7-14 gün sonra soğuk algınlığı benzeri semptomlar yüksek ateş, halsizlik, burun akıntısı ve öksürük başlar. Yüksek ateşin 3-5. Gününde, genellikle yüz ve boyun bölgesinden aşağıya yayılan kırmızı lekeler görülür. Döküntüler genellikle 5-7 gün sürer ve solmaya başladığında ateş düşer” dedi.

AŞI EN ÖNEMLİ KORUNMA YÖNTEMİ

Toplumda ne yazık ki aşı karşıtlarının arttığının altını çizen Özel Medikaya Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Yasin Karataş, bu yönde ailelere çağrıda bulunarak, “Aşı, kızamığa karşı en etkili korunma yöntemidir. Toplum bağışıklığının sağlanması için tüm çocukların aşılanması gerekiyor. Salgın riskini azaltmanın tek yolu budur. Kızamık, özellikle 5 yaş altı çocuklar ve bağışıklığı zayıf olanlar için zatürre gibi ciddi komplikasyonlara yol açabiliyor. Özellikle okul ve kreş gibi toplu alanlarda hijyen kurallarına dikkat edilmesi ve hasta çocukların diğer çocuklarla temasının sınırlandırılması gerekiyor” diye konuştu.

Poliplerden Kansere Uzanan Süreç

Kolorektal kanserlerin büyük çoğunluğunun bağırsak iç yüzeyinde oluşan ve başlangıçta iyi huylu olan poliplerden geliştiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Çelik, “Bu süreç genellikle uzun yıllar içinde gerçekleşir. Tarama testleri sırasında bu poliplerin tespit edilerek çıkarılması kanser gelişimini tamamen engelleyebilir.” dedi.

Risk Faktörlerine Dikkat

Her bireyde görülebilmekle birlikte bazı gruplarda riskin daha yüksek olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Çelik, “50 yaş ve üzeri bireyler, ailesinde kolorektal kanser öyküsü bulunanlar, inflamatuvar bağırsak hastalığı olanlar, obezite ve hareketsiz yaşam tarzına sahip kişiler ile sigara ve alkol kullananların risk grubunda yer alıyor. Ayrıca liften fakir beslenme alışkanlıkları ve Tip 2 diyabetin de riski artırıyor.” diye konuştu.

Belirtiler Göz Ardı Edilmemeli

Kolorektal kanserin erken evrede çoğu zaman belirti vermediğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Çelik şunları söyledi: “Dışkılama alışkanlığında değişiklik, uzun süren kabızlık veya ishal, dışkıda kan, karın ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı ve halsizlik gibi belirtilerin ciddiye alınması gerekiyor. Bu tür şikâyetlerde vakit kaybetmeden hekime başvurulması çok önemli.”

Tarama Testleri Hayati Öneme Sahip

Türkiye’de uygulanan tarama programlarına da değinen Dr. Öğr. Üyesi Girayhan Çelik, 50 yaş ve üzeri bireylerde yılda bir kez gaitada gizli kan testi yapılmasının önerildiğini kaydederek, “Kolonoskopi ise hem tanı hem de tedavi açısından “altın standart” yöntemdi. Ortalama risk grubundaki bireylerde 50 yaşından itibaren 10 yılda bir yapılması önem arz etmektedir. Tarama işlemlerinin aile hekimlikleri, devlet hastaneleri, üniversite hastaneleri ve özel sağlık kuruluşlarında gerçekleştirilebilir. Bireylerin kendileri için en uygun yöntemi sağlık profesyonelleriyle birlikte belirlemesi gerekmektedir. Kolorektal kanser riski yaşam tarzı değişiklikleriyle azaltılabilir. Liften zengin beslenme, sebze ve meyve tüketiminin artırılması, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı kilo korunması ve sigara ile alkol kullanımının azaltılması bu durumda büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda toplumsal farkındalığın artırılmasının hayati önem taşıyor. Belirti beklemeyin, taramanızı yaptırın. Erken tanı hayat kurtarır.” dedi.

Tüberküloz hastalığı; en çok akciğerlerde görülmekle birlikte (%60-70) saç ve tırnak hariç tüm doku ve organları tutabilen bir enfeksiyon hastalığıdır.

Hastalık insanlardan öksürme, hapşırma ile ortama yayılan mikrobun solunum yolu ile alınması sonucu bulaşır. Düzenli ilaç kullanımı ile ortalama 2-3 haftada bulaştırıcılık yok olmaktadır.

Tüberküloz hastalığı, tüberkülozla ilgili belirti ve bulguların ortaya çıktığı durumdur.

Tüberküloz hastalığının belirtileri; genel olarak halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, ateş ve gece terlemesidir. Solunum semptomları; öksürük, balgam, öksürükle kan tükürme, kanlı balgam, göğüs-sırt ağrısı ve nefes darlığıdır. Diğer organları tutan akciğer dışı tüberküloz hastalığında ilgili organa ait bulgular görülebilir.

Tüberküloz hastalığının tedavisi, iki ay 4’lü, dört ay 2’li ilaçla olmak üzere 6 ay sürmektedir ve tedavide kullanılan tüm ilaçlar sağlık kuruluşları tarafından ücretsiz verilmektedir. İlaçların düzenli kullanılması tedavinin başarısı için oldukça önemlidir. Tedavide kullanılan ilaçların eksik alınması ya da düzensiz kullanılması halinde, tüberküloz basili ilaçlara direnç kazanabilir.

Dünyada yaklaşık iki milyar insanın tüberküloz basili ile enfekte olduğu tahmin edilmektedir. Bu insanların %5-10’unun yaşamlarının bir döneminde tüberküloz hastası olma riski bulunmaktadır. Tüberküloz ile küresel mücadele kapsamında uygulanan etkin tanı ve tedavi programları sayesinde 2000-2022 yılları arasında yaklaşık 75 milyon hayat kurtarılmıştır. Türkiye’de kayıtlı tüberküloz hastası sayısı 2018 ve 2019 yıllarında yıllık 11 binden fazla iken 2020 ve 2021 yıllarında yıllık yaklaşık 9 bindir.

Önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olan Tüberküloz hastalığı konusunda bilinçlenmeli, şüpheli durumlarda sağlık kuruluşlarına başvurmalıyız. Bu hastalığa bağlı sağlık sorunlarını, yeti kayıplarını ve ölümleri hem ülkemizde hem Dünyada önleyebilmek, hastalıkla mücadelenin her aşamasına toplumun bir bütün olarak katılımı ile mümkün olacaktır.”

Yenidoğan İşitme Taraması: İlk Adım, İlk Test

Türkiye'de başarıyla uygulanan Ulusal Yenidoğan İşitme Tarama Programı, bebeğinizin işitme sağlığını güvence altına almayı hedefler. Bu testler tamamen ağrısız, hızlı ve bebek uyurken yapılabilen objektif testlerdir.

Tarama Süreci ve Aşamaları

İlk Tarama (T-ABR): Bebeğiniz doğduktan sonraki ilk 24-72 saat içinde, tercihen hastaneden taburcu olmadan yapılır.

Tekrar Testi: Eğer bebek ilk testten "kaldı" (geçemedi) ise panik yapılmamalıdır. Kulak yolundaki sıvı veya kir bu sonucu etkileyebilir. Bu durumda test genellikle 1 haftalık aralarla 2 kez daha tekrarlanır. Üçüncü tarama testinden de kalırsa o zaman daha üst bir test olan klinik ABR için planlama yapılır.

Klinik ABR (İşitsel Beyin Sapı Cevabı): Üçüncü taramadan da geçemeyen veya risk faktörü taşıyan bebekler, işitme siniri ve beyin sapının sese tepkisini ölçen daha detaylı bir test olan Klinik ABR'ye yönlendirilir.

Altın Kural (1-3-6 Kuralı):

1. Ay: Tüm bebekler işitme taramasından geçmelidir.

3. Ay: İşitme kaybı şüphesi olan bebeklerin tanısı kesinleşmelidir.

6. Ay: Tanı alan bebeklerde tedavi süreci başlamış olmalıdır.

Kritik Eşik (6. Ay): İşitme kaybı saptanan bebeklerin en geç 6. ayda cihazlandırılması, dil gelişimi için temel şarttır.

Koklear İmplant (1 Yaş): Çok ileri derece kayıplarda, hastanemiz 1 yaşında koklear implant uygulamasıyla çocukların sesle buluşmasını hedeflemektedir.

Sürekli Takip: Cihaz veya implant sonrası süreçte, kliniğimizdeki Serbest Alan Testleri ile çocukların ses algılama performansları düzenli aralıklarla kontrol edilmektedir.

Takip Süreleri ve Risk Faktörleri

Bebeğiniz tarama testinden geçmiş olsa bile, bazı durumlarda çocukluk dönemi boyunca düzenli odyolojik takip gerekebilir. Özellikle aşağıdaki "Risk Faktörleri" mevcutsa, çocuğunuzun işitme sağlığı 6 ayda bir veya yılda bir kontrol edilmelidir:

Ailede kalıcı çocukluk çağı işitme kaybı öyküsü.

Bebeğin yoğun bakımda 5 günden fazla kalması.

Doğum sonrası kan değişimi gerektiren sarılık (hiperbilirubinemi).

Gebelik sırasında geçirilen enfeksiyonlar (Kızamıkçık, CMV vb.).

Kafa travmaları veya orta kulak iltihabı geçmişi.

Ebeveynlere Not: Çocuğunuz Sizi Duyuyor mu?

İşitme taramasından geçmiş çocuklarda dahi sonradan gelişen işitme kayıpları görülebilir. Lütfen şu belirtilere dikkat edin:

Bebeklerde yüksek sese irkilmeme veya 6. aydan sonra sesin geldiği yöne dönmeme.

Konuşma gelişiminde gecikme veya kelimelerin telaffuzunda bozukluk.

Sık sık "Efendim?", "Ne?" diye sorması veya televizyonun sesini çok açması.

Unutmayın, erken teşhis edilen her işitme kaybı, çocuğunuzun sessiz bir dünyada kalmasını önlemek için bir fırsattır.

SDÜ Hastanesi Odyoloji Birimi olarak, çocuklarımızın ses dolu bir geleceğe sahip olması için yanınızdayız.”

Dünya genelinde yaşanan sosyoekonomik dönüşümler ile sağlık hizmetlerindeki gelişmeler, yaşam süresinin uzamasına katkı sağladı; buna bağlı olarak 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki oranı giderek artıyor. Yaşlılık dönemi, bireyin yaşamdan çekildiği bir süreç değil; deneyimlerin olgunlaştığı ve üretkenliğin farklı biçimlerde sürdürülebileceği doğal bir yaşam evresi olarak öne çıkıyor. Ancak bu dönemde ortaya çıkan bedensel, ruhsal ve sosyal değişimler; yalnızlık, sosyal izolasyon ve rol kayıplarıyla birleştiğinde ruhsal sorunlar açısından risk oluşturabiliyor.

Bu çerçevede, Yaşlılara Saygı Haftası’nın bu yılki teması “Yaş Almak Değil, Yalnız Kalmak Yorar” olarak belirlendi. Tema doğrultusunda, yaşlı bireylerin yalnızlıkla mücadeleye yönelik farkındalığın artırılması, sosyal bağlarının güçlendirilmesi ve ruhsal iyilik hâllerinin korunması amaçlanıyor.

Hafta boyunca gerçekleştirilecek çalışmalar kapsamında:

• Yaşlı bireylere yönelik psiko-eğitim çalışmaları (yalnızlık, depresyon, kaygı ve sağlıklı yaşlanma temalarında),
• Grupla psikososyal destek etkinlikleri (sohbet grupları, duygu paylaşım grupları, yaşam öyküsü çalışmaları),
• Yaşlı bireylerin aileleri ve bakım verenlerine yönelik bilgilendirici toplantılar (iletişim, bakım sürecinde ruh sağlığı, tükenmişlik),
• Huzurevi, yaşlı bakım merkezleri ve toplum temelli kuruluşlarda farkındalık etkinlikleri,
• Yaşlı bireylerin sosyal katılımını artırmaya yönelik atölye ve etkinlikler (anı paylaşımı, sanat, müzik, kuşaklar arası etkinlikler),
• Gerekli görülen durumlarda bireysel danışmanlık ve yönlendirme hizmetleri planlanıyor.

Aile Sağlığı Merkezleri ve Sağlıklı Hayat Merkezleri bünyesinde sunulan ücretsiz ruh sağlığı hizmetleri aracılığıyla, yaşlı bireylerin ruhsal durumlarının değerlendirilmesi, riskli grupların erken dönemde tespiti ve gerekli yönlendirmelerin yapılması teşvik ediliyor.

Dr. Mustafa Serhat Küçükcoşkun, İl Sağlık Müdürü olarak yaptığı açıklamada, “Yaşlı bireylerin yalnız bırakılmadığı, desteklendiği ve toplum yaşamının aktif bir parçası olarak var oldukları bir sosyal iklimin güçlendirilmesi amacıyla yürütülen tüm çalışmalara katkı sunan sağlık personelimize teşekkür eder, yaşlılarımız için ruhsal iyilik hâlinin desteklendiği sağlıklı bir yaşam temenni ederiz” ifadelerini kullandı.

Yaşamın sessiz kahramanı olan uyku, sadece günün yorgunluğunu geride bıraktığımız bir dinlenme süreci değil; sağlığımızı ayakta tutan, beslenme ve fiziksel aktivite kadar hayati bir temel direktir. Dünya Uyku Günü, bu yıl 13 Mart 2026 Cuma günü 'İyi Uyu, Daha İyi Yaşa' sloganıyla kapılarımızı çalıyor. World Sleep Society tarafından koordine edilen bu küresel hareket, bizleri uykunun onarıcı gücünü keşfetmeye ve daha kaliteli bir yaşamın anahtarının yastığımızda saklı olduğunu hatırlamaya davet ediyor.

Uykunun Onarıcı Gücü: Sağlıklı Yaşamın Temeli; Bilimsel araştırmalar, kaliteli uykunun sadece bir dinlenme süreci değil; fiziksel sağlık ve zihinsel performans için temel bir ihtiyaç olduğunu kanıtlamaktadır. Uyku sırasında beynimiz adeta bir "temizlik operasyonu" yürüterek gün boyu biriken zararlı atıkları temizler, hafızayı güçlendirir ve öğrenilen bilgileri kalıcı hale getirir. Zihinsel tazelenmenin yanı sıra uyku, bağışıklık sistemimizin en güçlü kalkanıdır; vücudun mikroplarla savaşma kapasitesini artırırken, hücrelerin yenilenmesini ve onarılmasını sağlar. Veriler, uykusundan memnun olan bireylerin, olmayanlara oranla %45 daha mutlu ve başarılı hissettiğini göstermektedir. Kısacası; iş verimliliğinden duygusal dengeye kadar hayatın her alanında tam bir iyilik hali sergilemek için kaliteli uyku, elimizdeki en güçlü anahtardır.

Modern Çağın Uyku Çıkmazı: Uyuyoruz Ama Dinlenemiyoruz; Toplumun %97’si uykunun sağlığın temel taşı olduğunu bilse de, her sabah gerçekten "yenilenmiş" uyanabilenlerin oranı sadece %7’de kalıyor. Modern yaşamın stresi ve teknoloji kuşatması, uykunun o eşsiz onarıcı gücünü elimizden alıyor. Oysa yetersiz uyku sadece bir yorgunluk hali değil; vücudun metabolik dengesini sarsarak obezite, diyabet ve kalp hastalıklarına davetiye çıkaran sessiz bir tehlikedir. Uykusuzluk, bedeni olduğu kadar zihni de karanlığa sürükler. 24 saat boyunca uykusuz kalmak, beyinde yasal alkol sınırının üzerinde bir alkol alımıyla eşdeğer bilişsel bozulmalara yol açar; dikkati dağıtır, reaksiyonları yavaşlatır ve güvenliğimizi tehdit eder. Unutmamalıyız ki uyku, sadece bir mola değil; sağlıklı, üretken ve güvenli bir yaşamın vazgeçilmez ritmidir.

Daha İyi Bir Yaşam İçin "Altın Uyku" Reçetesi; Hayat kalitenizi bugünden itibaren yükseltmek için uykuyu bir mola değil, bir yaşam biçimi olarak yeniden tanımlayabilirsiniz. Bunun için ilk adım, vücudunuzun doğal saatiyle barışmaktır; hafta sonları dahil her gün aynı saatte yatıp kalkmak, beyninize ne zaman dinleneceğini öğreterek uykunun onarıcı gücünden tam verim almanızı sağlar. İkinci olarak, yatak odanızı serin, karanlık ve sessiz bir sığınağa dönüştürün; özellikle yatmadan bir saat önce mavi ışık yayan ekranlarla bağınızı keserek zihninizi derin bir huzura hazırlayın. Unutmayın ki kaliteli bir uyku, aslında sabah gözlerinizi açtığınız an başlar; gün içinde hareketli olmak, gün ışığından faydalanmak ve kafein tüketimini yatmadan 8-10 saat önce sonlandırmak gecenizi aydınlatacaktır. Bu eşsiz tazelenme hissi, sadece bir gecelik dinlenme değil, daha uzun ve sağlıklı bir ömrün de en büyük teminatıdır.

Türk Toraks Derneği olarak, bu yıl 13 Mart’ta tüm halkımızı uyku sağlığını bir lüks değil, yaşam kalitesini doğrudan belirleyen hayati bir zorunluluk olarak görmeye davet ediyoruz. Unutmayın; uykunuzdan feragat etmek, aslında sağlığınızdan, mutluluğunuzdan ve geleceğinizden feragat etmektir. Bugün sağlıklı uyku alışkanlıkları için atacağınız küçük bir adım, yarın çok daha zinde, huzurlu ve başarılı bir güne uyanmanızı sağlayacaktır. Unutmayın, sağlıklı bir ömür huzurlu bir uykuyla başlar.

Daha iyi bir yaşam için, bu gece kendinize iyi bir uyku hediye edin!

“HFNO, solunum yetmezliği gelişen veya ciddi nefes darlığı yaşayan hastalara, burundan özel bir aparat aracılığıyla yüksek miktarda, ısıtılmış ve nemlendirilmiş oksijen verilmesini sağlayan modern bir solunum destek yöntemidir. Geleneksel oksijen tedavilerinden farklı olarak daha yüksek akım hızlarında ve kontrollü şekilde oksijen sunar. Bu sayede hastaların kandaki oksijen düzeyi daha etkili biçimde yükseltilirken, nefes alma eforu azaltılır.

Özellikle pnömoni (zatürre), ARDS (akut solunum sıkıntısı sendromu), kardiyojenik pulmoner ödem (kalp yetmezliğine bağlı akciğerlerde sıvı toplanması), KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı), interstisyel akciğer hastalıkları (akciğer büzüşmesi ve sertleşmesi), göğüs travmalarında, akciğer kanseri ve palyatif bakımda, pulmoner emboli (akciğer pıhtısı), nöromüsküler (kas-sinir) hastalıklar, post-operatif (ameliyat sonrası) dönem ile girişimsel işlemler (entübasyon-ekstübasyon, endoskopi, bronkoskopi) öncesinde, sırasında ve sonrasındaHFNO’nun önemli bir ara basamak tedavi olduğu belirtiliyor. Bu yöntem, bazı hastalarda yoğun bakım gereksinimini azaltabilmekte ve invaziv solunum desteğine (entübasyon-uyutularak makineye bağlanma) geçişi önleyebilmektedir.

Hastanemiz göğüs hastalıkları bünyesinde daha önce uygulamaya alınan tanı, takip, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin ardından HFNO’nunda eklenmesiyle birlikte ilçe ölçeğinde ileri düzey solunum destek imkanları önemli ölçüde güçlendirilmiştir.

Göğüs hastalıkları kliniği olarak amacımız, sevk ihtiyacı olmadan bölge halkımızın en modern sağlık hizmetlerine kendi ilçelerinde ulaşmasını sağlamaktır ve bu amaç doğrultusunda kliniğimiz bölge merkezi olma yolunda ilerlemektedir.

HER NEFESİNİZ BİZİM İÇİN KIYMETLİDİR.”

Kornea naklinin halk arasında göz nakli olarak bilindiğini ancak aslında yalnızca saydam kornea tabakasının nakledildiğini ifade eden Doç. Dr. Acer, “Kornea dokusunun bulanıklaşması görmeyi ciddi şekilde azaltır. Bir evin camı gibi düşündüğümüzde, cam kirlenirse dışarıyı net göremeyiz. Kornea da bulanıklaştığında net görme mümkün olmaz. Kornea nakli ise bu camın yeni ve saydam bir camla değiştirilmesi ameliyatıdır.” diye konuştu.

Kornea naklinin yapılabileceği durumlara da değinen Doç. Dr. Acer, keratokonus, kornea distrofileri ve kornea dejenerasyonlarının yanı sıra kimyasal yanıklar, travmalar ve enfeksiyonlar sonrasında gelişen kornea bulanıklıklarında nakil uygulanabildiğini aktardı.

Türkiye genelinde yaklaşık 10 bine yakın hastanın kornea nakli beklediğini ifade eden Doç. Dr. Acer, bir kişiden alınan iki korneanın iki hastaya umut olabildiğini vurguladı. SDÜ Hastanesi Göz Bankası olarak ülke geneline yaklaşık 250 kornea gönderdiklerini belirten Acer, “Artık hastalarımız başka bir şehre gitmeden kendi şehirlerinde kornea nakli olabiliyor. Hastanın listeye alınmasının ardından genellikle iki ay içinde sıra geliyor ve uygun hastalara yapılan nakiller sayesinde birçok kişi yeniden görme şansına kavuşuyor.” diye konuştu.

Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Zümrüt Arda Kaymak, kliniğin 15 yıldır kanser hastalarının tedavisinde hizmet verdiğini belirterek deneyimli ekipleriyle birlikte yeni cihazı kullanıma sunduklarını ifade etti. Yeni teknolojiyle ilk hastanın tedaviye alındığını belirten Doç. Dr. Kaymak, radyoterapinin kanser tedavisinde en sık kullanılan ve etkinliği bilimsel olarak kanıtlanmış yöntemlerden biri olduğunu söyledi.

Yeni cihazın hastalar açısından önemli avantajlar sunduğunu vurgulayan Doç. Dr. Kaymak, “Daha kısa sürede tamamlanan seanslar ve sağlıklı dokuları maksimum düzeyde koruyan milimetrik hassasiyet sayesinde tedavi konforunda artış sağlanabilecek. Gelişmiş görüntüleme ve hedefleme sistemleri sayesinde tümör dokusu milimetrik doğrulukla belirleniyor ve ışınlar yalnızca gerekli bölgeye yönlendiriliyor. Bu da hem tedavi başarısını artırıyor hem de yan etkilerin azalmasına katkı sağlıyor.” dedi.

Radyoterapi sürecine ilişkin de bilgi veren Doç. Dr. Kaymak, kanser hastalarının öncelikle Radyasyon Onkolojisi Polikliniğinde değerlendirildiğini, tedavi kararı verilen hastaların kliniğe ait bilgisayarlı tomografi cihazında görüntülemelerinin alındığını söyledi. Bu süreçte kişiye özel maske ve yatak gibi ekipmanların hazırlandığını belirten Doç. Dr. Kaymak, kanserli dokuların doktorlar tarafından işaretlendiğini ve sağlık fiziği uzmanlarının bilgisayar ortamında radyoterapi doz planlamasını yaptığını aktardı.

SDÜ Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Taylan Oksay da Radyasyon Onkolojisi Kliniğine kazandırılan yeni cihazın bölgede sayılı merkezlerde bulunduğunu belirtti. Prof. Dr. Oksay, “Teknolojinin en güncel imkânlarıyla donatılmış yeni cihazımızla hastalarımızın seansları daha kısa sürede tamamlanacak. Aynı zamanda sağlıklı dokular maksimum düzeyde korunarak tedavi konforu artırılacak.” dedi.

Halk arasında “göz tansiyonu” olarak bilinen glokomun, tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına yol açabilen önemli bir göz hastalığı olduğunu belirten Op. Dr. Mustafa Yavuz, hastalığın dünyada geri dönüşü olmayan körlüğün en sık nedenlerinden biri olarak kabul edildiğini ifade etti.

Glokomun en önemli özelliklerinden birinin çoğu zaman erken dönemde belirti vermeden ilerlemesi olduğuna dikkat çeken Yavuz, bu nedenle birçok hastanın görme sinirinde hasar oluşana kadar hastalığın farkına varamayabildiğini söyledi.

Erken tanı ve düzenli göz muayenesi sayesinde glokomun ilerlemesinin büyük ölçüde kontrol altına alınabileceğini vurgulayan Yavuz, özellikle 40 yaş üzerindeki bireylerin, ailesinde glokom öyküsü bulunanların, diyabet veya hipertansiyon gibi sistemik hastalıkları olan kişilerin ve uzun süreli kortizon kullananların düzenli olarak göz muayenesi yaptırmasının büyük önem taşıdığını kaydetti.

Op. Dr. Mustafa Yavuz, Dünya Glokom Haftası kapsamında toplumda farkındalık oluşturmayı amaçladıklarını belirterek tüm vatandaşları düzenli göz kontrollerini ihmal etmemeye davet etti.

Hastane yetkililerinden alınan bilgiye göre, doğumların tümü başarıyla tamamlandı ve anne ile bebeklerin sağlık durumları iyi.

Hastane yönetimi, oluşan tablonun vatandaşların hastaneye duyduğu güvenin ve sunulan sağlık hizmetinin niteliğinin önemli bir göstergesi olduğunu belirtti. Yapılan açıklamada, “Tüm ailelerimizi ve Kadın Hastalıkları ve Doğum ekibimizi tebrik ediyor, dünyaya gözlerini açan bebeklerimize sağlıklı ve huzurlu bir ömür diliyoruz” ifadelerine yer verildi.