Isparta’nın köklü mutfak kültürünü yansıtan eşsiz lezzetlerinden biri olan Yalvaç Hamursuzu, Yalvaç Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yapılan başvuruyla Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 27 Şubat 2020 tarihinde mahreç işaretiyle tescillendi. Coğrafi işaret belgesi alan ürün, geleneksel taş fırın tekniğiyle üretilen, yöresel dokusunu ve ustalık isteyen yapımını bugüne taşıyan nadide bir fırın mamulü olarak dikkat çekiyor.
Asırlık tarif, taş fırında hayat buluyor
Hamursuz, yüzlerce yıllık geçmişe sahip, Yalvaç’a özgü bir unlu mamul. Ancak onu farklı kılan yalnızca tarifindeki malzemeler değil; uygulanan teknik, ustalık ve pişirme biçimi. Mayasız hamurla yapılan bu ürün, odun ateşiyle yakılan taş fırınlarda pişirilerek geleneksel formunu koruyor.
Malzeme listesi yöreye has bir karakter taşıyor:
1 kg un
2–3 adet haşlanmış patates
1 su bardağı tahin
4–5 yemek kaşığı tereyağı ve sıvı yağ
1 yumurta
2 yemek kaşığı susam
1 yemek kaşığı çörek otu
Tuz ve su
Hamurun yumuşaklığı için haşlanmış patates rendelenerek karışıma ekleniyor. Bezelenen hamurlar büyük yufkalar halinde açıldıktan sonra, tahin ve yağ karışımıyla harmanlanıyor. Yufkalar rulo yapılarak kendi etrafında sarılıyor ve dinlenmeye bırakılıyor. Daha sonra tekrar açılan hamurların üzerine yumurta sarısı sürülüyor; susam ve çörek otu serpiliyor. Ardından, taş fırına verilerek yaklaşık 10–12 kişilik, çıtır dış kabuğu ve yumuşak iç dokusuyla servis ediliyor.
Tescil ile gelen koruma ve kalite güvencesi
Tescil numarası 487 olan Yalvaç Hamursuzu, mahreç işaretiyle birlikte yalnızca yerel mutfağın bir unsuru olmaktan çıkarak, coğrafi kimliği tanınmış bir marka değeri kazandı. Yalvaç Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yürütülen tescil süreci, ürünün gelecek nesillere aslına uygun şekilde aktarılmasına da olanak sağlayacak.
Tescil kapsamında, ürün ambalajı ve etiketlerinde coğrafi işaret logosunun kullanılması zorunlu hale geldi. Bu da tüketicinin gerçek Yalvaç Hamursuzu’na ulaşmasında güvence sağlıyor.
Yerel kalkınmaya katkı, kültüre sahip çıkış
Uzmanlar, coğrafi işaret tescilinin sadece bir kalite belgesi değil, aynı zamanda kırsal kalkınmanın itici gücü olduğunu vurguluyor. Yalvaç Hamursuzu’nun tescillenmesiyle birlikte hem üreticiye yeni pazarlar açılması hem de yöre turizmine katkı sağlanması hedefleniyor.
Yalvaçlı fırıncılar ve kadın girişimciler için bu tescil, üretim kapasitesini artırma ve ürünlerini tanıtma fırsatı sunarken, Yalvaç ilçesi adına da önemli bir gastronomik değer oluşturuyor.
"Yalvaç’ın hamurunda emek var"
Yalvaç Ticaret ve Sanayi Odası yetkilileri, tescil sürecinin tamamlanmasının ardından yaptıkları açıklamada şunları kaydetti:
“Yalvaç Hamursuzu, yalnızca bir fırın ürünü değil; bölgemizin tarihini, emeğini ve sofrasını yansıtan bir kültür mirasıdır. Coğrafi işaret, bu mirasın gelecek kuşaklara doğru şekilde aktarılması için atılmış önemli bir adımdır. Üreticilerimizi desteklemeye devam edeceğiz.”
